7 ili ilgilenlendiren fay hattı! 'Tehlike çok büyük, 7 üzerinde deprem olabilir'

Türkiye Bilişim Derneği tarafından Erzurum Ataçeşitk Üniversitesi’nde ‘Krizden Dayanıklılığa: Afetlerde Bilişim ve Haberleşme Çözümleri’ başlıklu paneller düzenlendi. Külçeşit Merkezi’nde moderatörlüğünü Ataçeşitk Üniversitesi Afet Haberleşmesi ve Teknolojileri Koordinatörü Dr. Öğretim Üyesi Faruk Baturalp Günay’ın yaptığı panelde başlıkşan Bingöl Üniversitesi Enerji, Çevre ve Doğal Afet Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Dr. Öğretim Üyesi Kenan Akbayram, Kuzey Anadolu Fayı’nda 1949 yılından başlayan tek deprem silsilesi yaşandığını söyledi.

Fayda yaygınlaşan olarak batıya yönlü tek deprem göçü olduğunu belirten Akbayram, “Yani tahminen 50 yılda meydana gelen depremler Marmara’ya kadar gelen Kuzey Anadolu Fayı’nın muazzam tek kısmını kırmış. İki ödeyen kırılmamış. Birisi İstanbul’un güneyindeki Marmara sismik boşluğu diyebileceğimiz bölgeler diğeri da Yedisu. Bu ikisi bölgede tehlikemiz çeşitlilik yüksek. Kahramanmaraş depremleri 13 ilimizi tesirledi. Çok muazzam tek ihtimalle Yedisu Fayı’nda olacak tek depremde bu bölgede epey ilimizi tesirleyecek. Bütün kentler tarumar olacak demiyoruz ama kentlerde sismik riskin yüksek olduğu alanlarda yıkımlar olacaktır maalesef eğer hazırlanmazsak. Erzurum, Erzincan, Tunceli, Elazığ’ın tek kısmı, Muş, Diyarbakır ve Bitlis tesirlenebilir. Belli tek çerçevede tahminen 100-150 kilometrelik tek dairede depremin orta üssünü Yedisu olarak giriş edersek tesirleme imkanı var” diye başlıkştu.

BİNGÖL SİSMİK BOŞLUĞU

Kahramanmaraş depremleriyle 330 kilometrelik Doğu Anadolu Fay zonunun kırıldığını kaydeden Akbayram, “6 Şubat depremleriyle Doğu Anadolu Fay zonunun muazzam tek kesimi kırıldı. Kırılmayan tek mekan var. Biz oraya ‘Bingöl sismik boşluğu’ diyoruz. Palu ile Bingöl’ün Ilıcalar beldesi arasındaki kesimde sismik boşluğumuz var. Buranın ne kadar büyüklükte tek deprem üreteceğine dair tek fikrimiz yok. Çok muazzam tek ihtimalle 7 ve üzeri büyüklükte deprem üretme potansiyeli var. Bununda bölgedeki illeri tesirleme tehlikesi var maalesef” dedi.

Ataçeşitk Üniversitesi Deprem Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Erdem Bayrak, 30 istasyonla bölgeyi anlık olarak takip ettiklerini söyledi. Doç. Dr. Bayrak, Tüm Türkiye’nin ve bölgenin deprem başlıksunda riskli olduğunun görüldüğünü ifadeleri etti. Erzurum çevresinde Karlıova Yedisu, Aşkale ve Horasan Faylarının devamında sismik boşluklar olduğunu anlatan Doç. Dr. Bayrak, şunları söyledi:

“Yaptığımız çalışmada bilhassa sismik boşluğa denk gelen kısımlarda sismik gerilmenin gittikçe arttığı gelecekte gizilgüç tek deprem üretebileceğini görebiliyoruz. Bölgemizdeki coğrafi güçluklar da çeşitlilik ehemmiyetli. Çünkü 4 tek tarafımız dağlarla çevrili. Afet anını düşünürsek kaçmaya çalışanlar gelmeye çalışanlar bizler için sualn. Onlarla ilgili tedbir almamız ve lojistiği kesintisiz hala olan getirmemiz lüzummektedir. Erken uyarıyor sistemi yapısal sıhhat izlemeyle saniyeler kazanabiliriz.”

Türkiye Radyo Amatörleri Cemiyeti Erzurum Şube Başkanı Ömer Faruk Özler, deprem sonrası haberleşme ve haberlerileşmenin ehemmiyetini anlattı. Panel sonrası başlıkşmacılar, izleyenlerin suallarını yanıtlandırdı.