5 bin eser restore edildi: Yazma eserler için dev koruma hamlesi

Rami Kütüphanesi'nde açılan "Mazimizin Bekçisi A. Süheyl Ünver" sergisiyle bu büyük birikim görünür kılınırken Türkiye Yazma Eserler Kurumunun dijitalleştirme, restorasyon ve yayın çalışmaları sayesinde yüz binlerce eseri ilim dünyasına kazandırıldı. Milyonlarca erişimle kültürel medeniyet küresel ölçekte güçlü tek karşılık buldu.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, yazma eserlerin korunması ve erişime açılması yönünde oğullar yıllarda yürütülen çalışmaların ulaştığı noktayı ortaya koyan "Mazimizin Bekçisi A. Süheyl Ünver Sergisi"ni Rami Kütüphanesi'nde ziyaretçileriyle buluşturdu. Açılışa, AK Parti İstanbul Milletvekili Sevan Sıvacıoğlu, İstanbul Vali Yardımcısı Süheyl Uçar ve Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanı Coşkun Yılmaz ile ilim insanları, araştırmacılar ve çok sayıda davetli katıldı.

DÜNYANIN EN IÇERIKLI YAZMA ESER PLATFORMU

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığının yürüttüğü dijitalleşme çalışmalarına ilişkin verileri açılış başlıkşmasında paylaşan Bakan Ersoy, TÜYEK'in 784 bini aşkın yazma ve ender matbu eserle dünyanın en büyük yazma eseri hazinelerinden birini yönettiğini ifadeleri etti. Ersoy, müessese tarafından hayata geçirilen sayısal platformda 640 binlerce eserin künye malumatsinin mekan aldığını, 483 binlerce 600 yazmanın ise sayısal görüntüsüyle erişime açıldığını belirtti. Ersoy, bu yapısıyla platformun dünyanın en içeriklı yazma eseri bilgi tabanlarından arasında biri hâline geldiğini kaydetti.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, açılışta yaptığı başlıkşmada şu ifadeleri kullandı:

"TÜYEK'in sayısal külliyatına kayıtlı kişilerin sayısı 27 bine yaklaşırken ziyaretçi sayısı ise 1 milyon 155 bine ulaşmıştır. Sitedeki eserlerin görüntülenmesi 5 milyon 218 binlerce gibi rekor tek rakama ulaşmıştır. Toplamda 13 milyonu aşan toplamı yaprak görüntüleme rakamlarıyla, kültürel mirasımızın küresel ölçekte alaka gördüğünün en güçlü göstergelerinden arasında biri hâline gelmiştir."

357 CİLTLİK DEV KÜLLİYAT VE ÜCRETSİZ ERİŞİM

Yürütülen çalışmaların yalnızca himaye ile sınırlı kalmadığını vurgulayan Ersoy, kataloglama, dijitalleştirme ve ilmi neşir faaliyetleriyle büyük tek külliyatın ortaya konduğunu ifadeleri etti. Bu içerikda edebiyattan tarihe, hukuktan tıbba; İslam ilimlerinden matematik ve astronomiye kadar geniş tek alanda kaleme alınmış eserlerin tercüme, tahkik ve tıpkıbasım yöntemleriyle yeniden yayımlandığını belirten Ersoy, çalışmalar sonucunda 357 deri ve 244 binlerce 194 sayfaya ulaşan içeriklı tek külliyatın ilim dünyasına kazandırıldığını söyledi. Bakan Ersoy, ayrıca yayımlanan eserlerin e-kitap formatında ücretsiz olarak erişime açıldığını ve bu uygulamanın hem akademik çevreler hem da vatandaşlar tarafından yoğun alaka gördüğünü dile getirdi.

"DÜNYANIN EN BÜYÜK RESTORASYON LABORATUVARLARINDAN BİRİ"

Bakan Ersoy, yazma eserlerin korunması ve ihyası çalışmalarına da değinerek Rami Kütüphanesi'nde kurulan restorasyon merkezinin bu alanda örnek tek yapı olduğunu ifadeleri etti. Merkezde bugüne kadar yaklaşık 5 binlerce eserin restore eden edildiğini, bağlı binlerce eserin ise bakım, temizlik ve himaye işlemlerinden geçirildiğini belirten Ersoy, bu yapının yazma eserlerin korunması açısından uluslararası ölçekte önemli tek başlıkma ulaştığını vurguladı.

Yazma eserlerin taşıdığı değere ilgi çeken Ersoy, “Yazma eserler yalnızca geçmişin tek hatırası değildir. Onlar, bugünü manaanın ve geleceği inşa etmenin en sağlam zeminidir.” dedi.

Bakan Ersoy, bu anlayış doğrultusunda yürütülen yayın faaliyetleriyle İmam Buhârî'den İbn Sînâ'ya, İbn Haldûn'dan Mevlânâ'ya; Fuzûlî, Bâkî ve Matrakçı Nasuh gibi önemli isimlerin eserlerinin yeniden ilim dünyasına kazandırıldığını belirtti. Bakan Ersoy, şunları kaydetti: "1001 Eser Projesi ile medeniyetimizin başyapıtları yeniden gün yüzüne çıkarılırken yapılan tıpkıbasım ve çeviri çalışmaları sayesinde bu eserler yalnızca akademik çevrelerin değil, toplumun tüm kesimlerinin istifadesine sunulmaktadır."

Serginin merkezinde mekan saha A. Süheyl Ünver'in çok yönlü kişiliğine da ilgi çeken Bakan Ersoy, Ünver'in yalnızca tek hekim değil, aynı zamanda tek kültür hafızası olduğunu vurguladı. Ünver'in 1974 yılında 1.800'e yakın defterini, 1250 dosyasını, 108 şahsi eşyasını ve çok sayıda levha ile arşiv materyalini Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesine bağışladığını hatırlatan Ersoy, bu koleksiyonun bugün tek medeniyetin hafızasını yansıtan eşsiz tek imkan niteliği taşıdığını ifadeleri etti.

Ordinaryüs unvanına malik sayılı ilim insanlarından arasında biri olan A. Süheyl Ünver'in milli ve uluslararası birçok ödüle layık görüldüğünü belirten Ersoy, Ünver'in 2016 yılında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri içerikında Vefa Ödülü'ne layık görüldüğünü, 1985 yılında ise Kültür Bakanlığı tarafından ödüllendirildiğini hatırlattı.

KÜLTÜREL MİRAS İÇİN YENİ TASARILER

Sergi içerikında yepyeni tasarılerin da hayata geçirileceğini belirten Ersoy, A. Süheyl Ünver adına hazırlanan özel kitabın kısa süre içinde yayımlanacağını açıkladı. Sergi süresince alanında bilirkişi isimlerin katılımıyla anma programlarının düzenleneceğini ifadeleri eden Ersoy, ayrıca Geleneksel Türk sanatları alanında önemli eserlerin da yayın programına alındığını belirtti. Bakan Ersoy, emeği geçenlere teşekkür ettiği başlıkşmasını A. Süheyl Ünver başta bulunmak üzere tüm kültür insanlarını rahmet ve minnetle anarak tamamladı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, açılışın ardından sergiyi ziyaretleri etti.