
ABD’nin Oklahoma eyaletindeki tek mağarada bulunan 289 milyon senelik küçüklük tek sürüngen fosili, karada yaşayan omurgalıların ne şekilde soluk almaya başladığına dair ehemmiyetli tek penceresi açtı.
Araştırmacılara göre bu fevkalade korunmuş misal, günümüzde sürüngenler, kuşlar ve memelilerde görülen kaburga yardımli solunum sisteminin bilinen en önceki direkt delilını sunuyor.
Fosil, Permiyen Dehemmiyeti’nde yaşamış Captorhinus aguti adlı küçük, kertenkele benzeri tek canlıya ait. Bilim insanları, bu çeşitün erkenden amniyotlar arasında mekan aldığını, diğer günümüz sürüngenleri, kuşları ve memelilerinin çeşitlilik önceki akrabalarından arasında biri olduğunu belirtiyor.
Sürüngen Olağanüstü Korunmuş Bir Fosil Örneği
Araştırma ekibi, örneği Oklahoma’daki Richards Spur yakınlarındaki mağara sistemlerinde buldu. Bölge, Geç Paleozoik dehemmiyete ait kara omurgalıları açısından oğullar seviye varlıklılar tek saha olarak biliniyor.
İncelenen fosil yalnızca kemikleriyle değil, üçüncüsü boyutlu biçimde korunmuş derisi, kıkırdak yapıları ve bile proteinler kalıntılarıyla da ilgi çekiyor. Araştırmacılara göre bu proteinler kalıntıları, evvel bilinen en önceki misallerden tahminen 100 milyon yıllar daha yaşlı olabilir.

Nature dergisinde yayımlanan çalışmanın müşterek yazarı Harvard Üniversitesi incelemecısı Ethan Mooney, Captorhinus’un erkenden amniyot evrimini kavramak için eleştirel tek çeşit olduğunu belirtti.
Deri ve Göğüs Yapısı İlk Kez Bu Kadar Net Görüldü
Araştırmacılar, fosili zarar vermeden ttesirk etmek için Avustralya’daki hususi tek tesiste nötron malumatsayarlı tomografi kullandı. Bu metot sayesinde taş içindeki inceliği yapılar detaylı biçimde görüntülendi.
Ekip, hayvanın gövdesini saran deri izlerinin yanı dizi bölümlenmiş göğüs kemiği kıkırdakları, kaburgalar ve göğüs kafesini omuzbaşı kuşağına bağlayan yapıları tanımladı. Bilim insanlarına göre bu ayrıntılar, canlının ne şekilde soluk aldığını yeniden kurmayı olası kıldı.
Modern Solunumun Erken Bir Atası
Araştırmaya göre Captorhinus aguti, dehemmiyetin amfibilerinden değişik olarak havayı kaburgalarının yardımıyla akciğerlerine çekebiliyordu. Bu sistem, bugünden sürüngenlerde, kuşlarda ve memelilerde görülen solunum biçiminin erkenden tek örneği olarak kıymetlendiriliyor.
Çalışmanın müşterek yazarı Toronto Üniversitesi’nden Robert R. Reisz, Captorhinus’ta görülen bu yapının, yaşayan amniyotlardaki kaburga yardımli solunumun atası olabileceğini belirtti.
Araştırmacılara göre bu gelişme, karada yaşayan erkenden omurgalıların daha hareketli ve etkin tek yaşam sürmesine olanak tanıyan ehemmiyetli tek evrimsel adımlar olabilir.

Karadaki Yaşamın Evrimine Yeni Bir Bakış
Yeni bulgular, omurgalıların sudan karaya geçişten sonraları ne şekilde daha tesirli soluk almaya başladığını kavramak açısından hususi ehemmiyet taşıyor. Çünkü bu çeşit tek solunum sistemi, karasal yaşamın daha etkin ve çeşitlilik biçimlerde sürdürülmesini olası kılmış olabilir.
Araştırmacılar, fosillerin gelecekte yapılacak ttesirkler için Toronto’daki Royal Ontario Museum koleksiyonunda saklandığını belirtti.
İlginizi Çekebilir: Dünya’nın Etrafında Daha Önce Görülmeyen Bir Uzay Akımı Keşfedildi
289 milyon senelik sürüngen fosiline dair fikirlerinizi yorumlarda ya da Kayıp Rıhtım Forum’da aktarabilir, arkeoloji dünyasından yepyeni haberleriler için bizleri Google News ve WhatsApp üzerinden takip edebilirsiniz.
Kaynak: IFL Science
Bu yazısı 289 Milyon Yıllık ‘Mumya’ Sürüngen, İnsan Evrimine Dair Eski Bir Gizemi Aydınlatıyor birinci olarak şu sitede yayımlanmıştır: Kayıp Rıhtım. Yazının kaynağı bu sitedir.

16 saat önce
9













.jpg?format=webp&width=1200&height=630)













English (US) ·