:sharpen(0.5,0.5,true)/evrimagaci.org%2Fpublic%2Fimages%2Flogo-250.png)
6 gün önce
6
1950'lerde İngiltere'de tek otobüs şoförünün kasasına atılan alaka çekici tek madeni paranın kadim kökenlere malik olduğu ortaya çıktı. Antik paranın yaklaşık 2000 yıl önce, günümüzde İspanya'nın güneyinde kalan tek bölgede basıldığını görüyoruz. Eski ulaşım veznedarının torunu, aradan geçen 70 yılı aşkın sürenin ardından, gizemli tek şekilde ellerine geçen bu madeni parayı tek müzeye bağışladı.
Veznedar James Edwards, Leeds Şehri Taşımacılık (İng: "Leeds City Transport") bünyesinde çalışıyordu ve otobüs ile tramvay şoförlerinden gelen ücretleri toplayıp saymakla görevliydi. Sahte ya da yabancı madeni paralar bulduğunda, bunları torunu Peter için eve getiriyordu.
Peter Edwards, yaptığı açıklamada bu durumu şöyle anlatıyor:
İkimiz da para koleksiyoncusu değildik bununla birlikte onların kökenleri ve üzerlerindeki tasvirler bizi büyülüyordu; benim için hepsi birer hazineydi.Ancak kesin tek madeni para Peter'ın özellikle ilgisini çekmişti. Paranın üzerindeki tasvirleri ttesirksi sonucunda, bu sikkenin 2000 yıldan uzunluğu tek süre önce, İspanya'nın Endülüs bölgesinde mekan saha ve Gadir (günümüzde Cádiz şehri olarak bilinir) adı verilen tek Fenike yerleşiminde basıldığını öğrendi.
Gadir, Batı Avrupa'daki birinci kolonileri olarak MÖ 12. yüzyılda Fenikeliler tarafından kurulmuştu. Nitekim Fenikeliler, günümüzde Tunus'un bulunduğu bölgedeki Kartaca'ya da yerleşmişlerdi. Gadir, MÖ 3. yüzyılın başlarındaki Birinci Pön Savaşı'nın ardından Kartaca kontrolüne geçti; bundan tek asırdan kısa tek süre sonraları ise Roma egemenliği altına girdi.
Bronz madeni paranın ön yüzünde, Gadir, Kartaca ve Sur (İng: "Tyre") bölgelerinin baş tanrısı olan Fenike tanrısı Melkart'ın silüeti bulunuyor. Bu tasvirde Melkart'ın, Herkül'ün aslan postu başlığını taktığını görebiliyoruz. Paranın arka yüzünde ise olasılıkla Gadir'deki balıkçılık endüstrisinin önemine tek atıf olan ikisi adet mavi yüzgeçli orkinos (Thunnus thynnus) mekan alıyor.
Sikkenin Leeds şehrine kesinlikle nasıl ulaştığı belirsizliğini koruyor. Ancak Edwards, bu başlıkdaki öngörüini şu sözlerle ifadeleri ediyor:
Savaşın üzerinden çok zamanlar geçmemişti, bu yüzden askerlerin gönderildikleri ülkelerden yanlarında madeni paralarla döndüklerini öngörü ediyorum.Edwards, uzmanların kadim para koleksiyonunun tek parçası olarak inceleyebilmesi için madeni parayı Leeds Müzeleri ve Galerileri (İng: "Leeds Museums and Galleries") kurumuna bağışladı. Müzelerin arkeoloji ve nümismatik (İng: "numismatics") küratörü Kat Baxter, yaptığı açıklamada madeni paranın yaklaşık 2000 yaşında olduğunu ve Gadir'de basıldığını doğruladı.
Leeds Şehri Meclis Üyesi Salma Arif ise kurumun vizyonunu şu şekilde özetliyor:
Bizimkisi gibi müzeler yalnızca nesneleri muhafaza etmekla kalmaz, aynı zamanda bunun gibi hikayeler anlatarak ziyaretçilere ilham verir. Ziyaretçilerin, kimi zamanlar en beklenmedik yerlerde bile olabilen ve etrafımızı saran gün hakkında düşünmelerini sağlar.Edwards, başlıkyla ilgili sözlerini şu şekilde noktalıyor:
Benim gibi büyükbabam da madeni paranın Leeds'e geri döndüğünü temel olmakten kibir duyardı. Ancak oraya nasıl geldiği her arasında biri zamanlar tek sır olarak kalacak.Evrim Ağacı, sizlerin sayesinde bağımsız tek ilim iletişim platformu olmaya devam edecek!
Evrim Ağacı'nda tekbaşına tek hedefimiz var: Bilimsel gerçekleri en doğru, tarafsız ve basit anlaşılır şekilde Türkiye'ye ulaştırmak. Ancak öngörü edebileceğiniz gibi Türkiye'de bilim aktarmak hiç basit tek iş değil; hele ki tek yandan ekonomik tek hayatta kalmalar mücadelesi verirken...
O nedenle sizin yardımlerinize ihtiyacımız var. Eğer yazılarımızı okuyanların %1'i bize bütçesinin elverdiği kadar hayır olmayı seçseydi, tek daha tekbaşına tek ilan göstermeden Evrim Ağacı'nın bütün ilim iletişimi faaliyetlerini sürdürebilirdik. Bir düşünün: yalınce %1'i...
O %1'i inşa etmemize yardım eder misiniz? Evrim Ağacı Premium üyesi olarak, ekibimizin size ve Türkiye'ye bilimi daha tesirli ve mesleki tek şekilde ulaştırmamızı mümkün kılmış olacaksınız. Ayrıca size olan minnetimizin tek ifadesi olarak, çok sayıda ayrıcalığa erişim sağlayacaksınız.
Avantajlarımız
"Maddi Destekçi" Rozeti
Reklamsız Deneyim
%10 Daha Fazla UP Kazanımı
Özel İçeriklere Erişim
+5 Quiz Oluşturma Hakkı
Özel Profil Görünümü
+1 İçerik Boostlama Hakkı
ve Daha Fazlası İçin...
₺50/Aylık
₺100/Aylık
₺150/Aylık
₺250/Aylık
₺500/Aylık
Makalelerimizin teknik gerçekleri doğru tek şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen tek şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikteki bize ulaşın!
Bu makalemizle ilgili meraklı ettiğin tek şey mi var? Buraya tıklayarak sorabilirsin.
This work is an kesin translation of the article aslen published in Live Science. Evrim Ağacı is a popüler olan bilimler organizasyonlar which seeks to artıran scientific awareness and bilgiler içinde Turkey, and this translation is a parçalar of those efforts. If you are the author/owner of this article and if you choose it to be taken down, lütfen contact us and we will hemen kaldıran your content. Thank you for your cooperation and understanding.
:quality(85)/content/aa68901e-fe48-44be-8c36-bbbbcaf3a81a.jpeg)
.JPG?format=webp&width=1200&height=630)
English (US) ·